Etykiety
Autor:

Sprawa dojazdu kolejowego do Portu Lotniczego Zielona Góra – Babimost (Nowe Kramsko)

 

Fot. Opuszczona bocznica do portu

1. Tło sprawy

Po wielu latach zabiegów i korespondencji w sprawie skomunikowania lotniska Zielona Góra–Babimost koleją, spółka PKP Polskie Linie Kolejowe wpisała budowę łącznika kolejowego do portu w Babimoście do swoich założeń inwestycyjnych. Jest to pierwszy formalny krok świadczący o tym, że temat został dostrzeżony na poziomie strategicznym.

Jednocześnie przez lata otrzymywałem z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego odpowiedzi wskazujące, że inwestycja nie jest planowana ani uzasadniona ekonomicznie.

2. Stanowisko UMWL

W odpowiedzi na moje wystąpienia wskazywano m.in., że:

  • obecnie nie ma możliwości inwestowania w budowę połączenia kolejowego wraz z przystankiem przy lotnisku,

  • należy oszacować koszty doprowadzenia całej bocznicy do stanu użyteczności publicznej,

  • bocznica była wykorzystywana wyłącznie do ruchu towarowego (wojskowego),

  • należy uwzględnić normy dla ruchu pasażerskiego,

  • inwestycja może być bezzasadna i nieopłacalna,

  • brak jest zabezpieczenia finansowego.

Podnoszono również, że nie wiadomo, ile kosztowałoby przywrócenie bocznicy do standardów ruchu pasażerskiego oraz że działka, na której znajduje się bocznica, została sprzedana prywatnemu inwestorowi.

W konsekwencji uznano, że budowa łącznika kolejowego nie leży w aktualnym zakresie działań.

3. Moje stanowisko – porównania z innymi portami lotniczymi

W odpowiedzi przedstawiłem przykłady funkcjonujących i zrealizowanych projektów w innych regionach Polski.

✈ Lotnisko Szczecin–Goleniów

Port Lotniczy Szczecin-Goleniów

  • Zbudowano 4-kilometrową łącznicę kolejową.

  • Koszt samej łącznicy: ok. 16,3 mln zł.

  • Cały projekt modernizacji linii wraz z łącznikiem: 55 mln zł (RPO).

  • Średnio 5 320 pasażerów miesięcznie korzysta z kolei (ok. 17% ruchu).

  • Mimo dostępu do autostrady i dróg szybkiego ruchu prawie co piąty pasażer wybiera kolej.

To bardzo istotne: nawet przy dobrej infrastrukturze drogowej kolej osiąga znaczący udział w rynku.

✈ Lotnisko Olsztyn–Szymany

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury

  • Zmodernizowano długą trasę kolejową.

  • Dobudowano ok. 1,6 km toru do terminala.

  • Koszt łącznika szacowano nawet na 72 mln zł.

  • Cały projekt pochłonął około 200 mln zł.

  • Czas przejazdu z Olsztyna – ok. 45 minut.

To przykład inwestycji znacznie droższej niż potencjalne rozwiązanie w Babimoście.

✈ Lotnisko Kraków–Balice

Port Lotniczy Kraków-Balice

  • Jednotorową linię niezelektryfikowaną przebudowano na dwutorową, zelektryfikowaną.

  • Wprowadzono ruch co 30 minut.

  • Kolej stała się jednym z głównych sposobów dojazdu.

W wielu krajach Europy Zachodniej udział kolei w dojazdach na lotniska wynosi 30–50%. Wokół tej branży funkcjonują wyspecjalizowane podmioty przewozowe zrzeszone w International Air-Rail Organisation.

4. Specyfika Babimostu – mniejszy zakres inwestycji

W przypadku Zielonej Góry–Babimost:

  • istnieje już bocznica kolejowa,

  • brakuje około 1,5 - 2 km toru do terminala,

  • infrastruktura głównej linii istnieje,

  • projekt byłby znacznie mniejszy niż w Olsztynie czy Krakowie.

Szacowałem wstępnie koszt brakującego odcinka na 15,5–16 mln zł (bez kompleksowej modernizacji całej bocznicy). Nawet jeśli rzeczywiste koszty byłyby wyższe, nadal byłaby to inwestycja mniejszej skali niż analogiczne projekty w innych regionach.

Czas przygotowania dokumentacji – ok. 2 lata.

5. Argument nierentowności – polemika

W odpowiedzi otrzymałem stanowisko, że:

  • połączenia kolejowe w Szczecinie i Lublinie są nierentowne,

  • pasażerowie preferują dojazd drogowy.

Jednak dane ze Szczecina wskazują, że 17% pasażerów korzysta z kolei – co w warunkach konkurencji samochodu jest wynikiem znaczącym.

Port Lotniczy Lublin

Ponadto w Lublinie połączenia są utrzymywane i rozwijane, co przeczy tezie o ich całkowitej nierentowności.

Jeśli połączenia byłyby całkowicie bezzasadne ekonomicznie, nie zwiększano by częstotliwości kursów.

6. Kluczowy problem Babimostu – fatalne skomunikowanie

Port lotniczy Zielona Góra–Babimost:

  • nie posiada dogodnego połączenia kolejowego,

  • nie ma bezpośredniego, częstego transportu publicznego,

  • znajduje się w oddaleniu od głównych ośrodków regionu.

Berlin Brandenburg Airport

W dobie konkurencji z lotniskiem Berlin Brandenburg brak kolei jest poważną barierą rozwojową.

BER posiada stację kolejową pod terminalem. To zasadnicza różnica konkurencyjna.

7. Własność bocznicy – kwestia strategiczna

Bocznica kolejowa została sprzedana prywatnemu inwestorowi. Jeżeli region chce kiedykolwiek wykorzystać tę infrastrukturę w celach pasażerskich:

  • konieczne jest zawarcie porozumienia z właścicielem,

  • należy opracować dokumentację planistyczną,

  • trzeba zabezpieczyć rezerwę terenową.

Brak działań planistycznych dziś może oznaczać brak możliwości realizacji inwestycji w przyszłości.

8. Wniosek strategiczny

Kolej nie jest jedynie dodatkiem infrastrukturalnym – jest elementem modelu konkurencyjnego.

Bez integracji z siecią kolejową lotnisko w Babimoście pozostaje:

  • portem peryferyjnym,

  • uzależnionym od transportu indywidualnego,

  • słabszym wobec konkurencji zagranicznej.

W kontekście wpisania inwestycji do planów PKP PLK zasadne jest:

  1. Zlecenie rzetelnej analizy techniczno-ekonomicznej.

  2. Oszacowanie realnych kosztów modernizacji bocznicy.

  3. Ocena możliwości etapowania inwestycji.

  4. Podjęcie rozmów z właścicielem bocznicy.

  5. Ujęcie projektu w regionalnych programach operacyjnych.

9. Podsumowanie

Argument, że inwestycja jest „bezzasadna”, nie znajduje potwierdzenia w doświadczeniach innych regionów Polski i Europy.

W sytuacji silnej konkurencji ze strony Berlina brak połączenia kolejowego jest czynnikiem osłabiającym port.

Jeżeli region ma bronić swojego rynku lotniczego, musi myśleć o infrastrukturze w sposób systemowy – a kolej lotniskowa jest standardem, nie ekstrawagancją.

Z poważaniem,

Adam Fularz
Zielonogorska.pl

Etykiety:

Komentarze

Prześlij komentarz