Wniosek o pilną aktualizację strategii obrony i rozwoju rynku lotniczego województwa lubuskiego
Do: Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze
Do wiadomości: Radni Sejmiku Województwa Lubuskiego
Wniosek o pilną aktualizację strategii obrony i rozwoju rynku lotniczego województwa lubuskiego
w związku z trwałą zmianą układu konkurencyjnego po uruchomieniu lotniska Berlin Brandenburg (BER)
Szanowni Państwo,
W imieniu redakcji portalu Gazeta Babimojska oraz współpracujących mediów regionalnych zwracam się z obszernym, merytorycznym wnioskiem dotyczącym przyszłości Portu Lotniczego Zielona Góra–Babimost (Nowe Kramsko, ul. Szkolna 23) oraz szerzej – obrony rynku lotniczego zachodniej Polski przed jego trwałą utratą.
Pismo to stanowi próbę kompleksowej diagnozy sytuacji oraz przedstawienia propozycji działań naprawczych.
I. Tło sytuacyjne – od zapowiedzi do realizacji „wrogiego przejęcia rynku”
Już ponad dekadę temu publicznie zapowiadano, że nowe lotnisko Berlin Brandenburg Airport stanie się głównym portem lotniczym dla mieszkańców zachodniej Polski. Rzecznicy berlińskich portów lotniczych wskazywali wprost, że:
Polacy stanowią istotny procent pasażerów lotnisk Berlina,
udział ten będzie rósł,
mieszkańcy Szczecina, Poznania i Wrocławia chętnie korzystają z lotnisk niemieckich,
po uruchomieniu BER dostępne będą połączenia dalekodystansowe do Azji i Ameryki.
Dziś – po otwarciu BER 31 października 2020 r. – te prognozy stały się faktem. Nowe lotnisko:
posiada dworzec kolejowy w terminalu,
jest zintegrowane z regionalnym i dalekobieżnym transportem kolejowym,
oferuje szeroką siatkę połączeń transkontynentalnych,
przejęło znaczną część ruchu z zachodniej Polski.
W efekcie:
ruch pasażerski w Babimoście uległ znacznemu ograniczeniu,
siatka połączeń została zredukowana,
atrakcyjność portu dla przewoźników zmalała.
II. Problem „białego słonia” – ekonomiczna diagnoza
W literaturze ekonomicznej funkcjonuje pojęcie „białego słonia” (white elephant) – kosztownej inwestycji, której utrzymanie jest nieproporcjonalne do jej użyteczności.
Port lotniczy w Nowym Kramsku spełnia wiele cech tego zjawiska:
budowa i rozbudowy infrastruktury pochłonęły łącznie ponad 1 miliard złotych (szacunki obejmujące dekady utrzymania, dopłat do połączeń, inwestycji infrastrukturalnych),
utrzymanie portu to ok. kilka do kilkanaście mln zł rocznie,
przez około 40 lat dotowano połączenia pasażerskie,
niedawno zainwestowano kolejne dziesiątki milionów w doposażenie (m.in. drugi terminal),
zainstalowano nowoczesne systemy nawigacyjne.
Jednocześnie:
port utracił większość międzynarodowych połączeń,
regionalny rynek został przejęty przez BER,
brak jest silnego modelu rozwoju.
Z ekonomicznego punktu widzenia mamy do czynienia z wysokokosztowym aktywem infrastrukturalnym, które bez zdecydowanej zmiany strategii będzie dalej tracić na wartości.
III. Utracona siatka połączeń – potencjał historyczny
W przeszłości z Babimostu operowały m.in.:
połączenia do Krakowa,
Gdańska,
Bydgoszczy,
Drezna,
sezonowe kierunki zagraniczne (Grecja, Hiszpania, Turcja, Maroko, Chorwacja).
Operowali tu przewoźnicy tacy jak:
Eurolot,
OLT Express,
JetAir,
LOT.
Relacje były wielokrotnie wznawiane, co dowodzi, że rynek lokalny istnieje – choć wymaga odpowiedniego modelu organizacyjnego.
IV. Błąd strategiczny: koncentracja wyłącznie na modelu warszawskim
Obecna polityka państwa zakłada koncentrację ruchu:
w Warszawie (WAW),
w przyszłości w Centralnym Porcie Komunikacyjnym.
Dla mieszkańca zachodniej Polski oznacza to:
wydłużenie podróży,
dodatkowe koszty,
konieczność przesiadek,
konkurencyjną alternatywę w postaci bezpośredniego dojazdu do BER.
W praktyce:
mieszkańcy regionu wybierają Berlin, nawet gdy oferowano tanie doloty do Warszawy.
Model centralny nie broni rynku zachodniej Polski – powoduje jego odpływ.
V. Propozycja strategiczna: obrona niszy transatlantyckiej
W Polsce zachodniej brakuje lotniska zdolnego obsługiwać:
loty transatlantyckie,
operacje cargo dalekiego zasięgu.
Tymczasem dokumenty planistyczne wskazują możliwość wydłużenia pasa startowego w Babimoście:
+200 m od strony THR 24
+500 m od strony THR 06
Łącznie: +700 m.
Docelowa długość około 3200 m umożliwiłaby:
operacje cargo (np. MD-11),
loty dalekodystansowe,
konkurencję cenową w niszy operacji długodystansowych,
alternatywę wobec BER w lotach trans-atlantyckich.
Lotnisko już obsługiwało wojskowe operacje transatlantyckie (C-5, C-17).
VI. Propozycja: mikro-hub przesiadkowy (hub & spoke)
Zamiast utrzymywać wyłącznie relację do Warszawy, proponuję:
Renegocjację umowy z LOT i testowe wdrożenie mikro-hubu w Babimoście.
Model:
Raz lub dwa razy tygodniowo synchronizacja przylotów z kilku kierunków umożliwiająca wzajemne przesiadki.
Przykładowe relacje:
Zielona Góra – Kraków – Gdańsk
Szczecin – Zielona Góra – Rzeszów
Rzeszów – Zielona Góra – Newark
Rzeszów – Zielona Góra – Monachium
Zielona Góra – Warszawa – Lublin
Koszty:
20-kilka milionów zł rocznie – porównywalne z obecnymi dotacjami.
Efekt:
powstanie polskiego mikro-hubu przy granicy z Niemcami, konkurencyjnego wobec BER dla części Großraum Berlin.
VII. Rebranding marketingowy
Rozważenia wymaga zmiana nazwy handlowej portu, np.:
Berlin- Zielona Góra
Zielona Góra – Berlin Ostbrandenburg
Berlin – Swiebodzin
Zielona Góra – Frankfurt (Oder)
Celem:
pozycjonowanie portu jako przygranicznego, transregionalnego.
VIII. Kolej jako warunek przetrwania
Kluczowe zagadnienie: brak przystanku kolejowego przy terminalu.
Linia nr 358 przebiega w bezpośredniej bliskości lotniska. Możliwa jest zmiana jej przebiegu.
Proponowana lokalizacja przystanku:
przy drodze ul. Szkolna – Nowe Kramsko.
Odległość końca obecnej bocznicy do terminalu: ok. 2000 m.
Możliwe rozwiązania:
przystanek kolejowy na końcu obecnej bocznicy+ utwardzona droga piesza,
shuttle bus,
w przyszłości łącznik torowy 2000 metrów.
Przykład:
Lotnisko Olsztyn–Szymany, gdzie:
zmodernizowano linię kolejową,
dobudowano odcinek do terminala,
uzyskano czas przejazdu 45 minut,
poprawiono integrację regionu.
Koszt projektu warmińsko-mazurskiego:
ok. 108 mln zł.
Korzyści:
integracja transportowa,
przejęcie ruchu samochodowego,
wzrost atrakcyjności inwestycyjnej.
Brak takiej integracji w Babimoście jest jedną z głównych barier konkurencyjności wobec BER.
IX. Wnioski końcowe
Wnoszę o:
Aktualizację strategii obrony rynku lotniczego woj. lubuskiego.
Analizę ekonomiczną wydłużenia pasa startowego.
Analizę możliwości stworzenia mikro-hubu przesiadkowego.
Rozpoczęcie procedury budowy przystanku kolejowego.
Publiczną debatę o przyszłości portu.
Ocenę, czy obecny model centralizacji ruchu w Warszawie nie przyspiesza utraty rynku na rzecz Berlina.
Bez zmiany strategii port lotniczy w Nowym Kramsku może zostać całkowicie zmarginalizowany.
Z wyrazami szacunku
Adam Fularz
w imieniu redakcji Babimojska https://lotnisko-babimost.blogspot.com/
Zielona Góra
Komentarze
Prześlij komentarz